Jak znaleźć ropę naftową? A czy wiesz jak jest zbudowana Ziemia?

Jeśli śledzisz tego bloga od jakiegoś czasu to pewnie wiesz, że moją wyuczoną profesją jest geofizyka i spędziłem w tej branży kilka lat. Pewnie nie do końca wiesz czym jest geofizyka. A więc…

Geofizycy wykorzystują pola fizyczne Ziemi do badania jej właściwości. Oczywiście robi się to nie tylko w celach naukowych ale też komercyjnych przy poszukiwaniu złóż mineralnych. Ja osobiście zajmuje się poszukiwaniem ropy i gazu. Postaram się opowiedzieć Wam dzisiaj jak znaleść ropę naftową 🙂

Po co o tym piszę?

Jak wiecie jest to blog o nauce programowania. Jakich jest wiele 🙂 Pod jednym z moich wpisów pojawił się komentarz wyrażający zainteresowanie tematem poszukiwań złóż. Nie mogę tego zignorować 🙂 Opiszę więc Wam jak się szuka gazu 🙂 Wy poszerzycie swoją wiedzę o bardzo ciekawe zagadnienia z poza branży IT a ja sprawię, że mój blog będzie przez to wyjątkowy 🙂 Bo gdzie indziej znajdziecie takie smaczki?

Jak będzie wyglądać ta seria?

Zagadnienia które chcę poruszyć są dość szerokie i nie zmieszczę tego w jednym wpisie. Dzisiaj będzie taki wstęp o tym jak w ogóle zbudowana jest nasza Ziemia bo bez tego cała reszta nie ma sensu. Potem powstanie cała seria (4-5 wpisów?) które będą tworzyły spójną opowieść po której będzie wiedzieć skąd się bierze paliwo na Orlenie za rogiem 🙂

Wstęp ideologiczny.

Fajnie ogrzewać sobie dom w zimie gazem lub węglem? Super zatankować sobie brykę paliwem i pojechać na wycieczkę? Nie tankujesz bo ładujesz? Masz elektryka? Zastanawiałeś/aś się kiedyś skąd się ten prąd bierze? A wiesz, że ulica po której jeździsz jest zbudowana z węglowodorów?

Obserwując cały medialny mainstream nie da się nie dostrzec pewnego rodzaju przedstawiania przemysłu naftowego w złym świetle. Lobby naftowe itp. Oczywiście przy całym procesie wydobycia węglowodorów ( ropa i gaz są węglowodorami ) istnieje pewne ryzyko środowiskowe jakiego nie ma np. przy budowie wiatraków jednak dlaczego takie kraje jak Australia – 90%, Holandia – 83%, UK – 71%, USA – 68% czy Niemcy – 60% produkują energię ze źródeł konwencjonalnych (ropa, gaz, węgiel)? Chyba nie bez przyczyny?

Wiatraki produkują ogromną ilość hałasu w razie awarii mechanicznej może zawalić się na osiedle mieszkalne, elektrownie słoneczne zabijają tysiące ptaków, dziesiątki wiosek jest zatapianych pod zapory wodne. Ale jakoś media tego wszystkiego nie widzą? Dlaczego? Nie mówiąc o tym, że elektrownie “odnawialne” są po prostu mniej efektywne i dużo droższe. Na chwilę obecną dla wysoko rozwiniętej gospodarki alternatywą dla węgla i ropy jest tylko atom. Z atomem są jednak inne problemy…

Nie zrozumcie mnie źle. Jestem za rozwojem alternatywnych źródeł energii i mam nadzieję, że w przyszłości odejdziemy od węglowodorów jednak jak dla mnie nie zastąpimy ich “energią odnawialną” czego chcieli by niemieccy producenci wiatraków i paneli słonecznych. Przyszłość leży w technologiach takich jak free energy, Keshe, magnetyzm, rozszczepianie wodoru itp. To będą motory napędowe cywilizacji przyszłości… Mam nadzieje 🙂

Węgiel i ropa wprowadziły ludzkość w epokę przemysłową i zrewolucjonizowały nasze życie. Bez nich nie było by komputerów i innych zabawek. Doceńmy to i zrozummy, że epoka naftowa jeszcze się nie skończyła i ludzkość nie posiada jeszcze efektywnych technologi przyszłości. Taka jest prawda i żadne lobby tego nie zmienią. Pracujmy nad technologiami ale jednocześnie znajmy nasze zasoby mineralne i z nich korzystajmy. Rozsądnie. I nie dajmy się manipulować.

Jak jest zbudowana Ziemia?

Wracam do tematu. Ze szkoły pewnie pamiętacie, że Ziemia ma jądro i płaszcz (wewnętrzny, zewnętrzny). Sfery te są bardzo głęboko i zasadniczo poza spektrum naszego zainteresowania. To co jest w tym kontekście istotne to skorupa ziemska (crust) a w zasadzie litosfera. Dlaczego litosfera? Bo jest zbudowana z różnego rodzaju skał w których skumulowane są rozmaite pierwiastki, minerały i związki chemiczne takie jak np. ropa i gaz.

Jak pomyślisz sobie jak wygląda skorupa ziemska w środku to jakie masz pierwsze skojarzenie? Po prostu kamień do samego dołu? Taki jeden wielki kamień? Twardy jak… skała? Hehe no właśnie w języku potocznym używa się słowa kamień jednak powinno się używać słowa skała. Tak jest poprawnie 🙂 Kto chodzi często w góry lub jeździ na egzotyczne wakacje to widzi jak powierzchnia Ziemi (morfologia terenu) potrafi być zróżnicowana- góry, doliny, równiny itp. Otóż tak samo jest pod Ziemią. Skały tworzą rozmaite struktury. Struktury we wnętrzu Ziemi są dla nas kluczowe w kontekście poszukiwań złóż bo od nich zależy gdzie mogą akumulować się złoża.

A tak to możecie zobaczyć na wakacjach:

Jednym z elementów które muszą rozpoznać geofizycy są struktury skał we wnętrzu Ziemi, kolejnym jest rodzaj skał. Otóż znacie pewnie granity? Używa się ich często do grobowców 🙂 Słyszeliście też zapewne o innych skałach jak np. piaskowiec, wapień, łupki czy bazalt. Choć dla nie wprawionego oka nie różnią się one zbytnio to każdy rodzaj skały ma swoje charakterystyczne właściwości jak np. gęstość, twardość (hehe to nie to samo) itp.

Skąd się bierze ropa.

Węglowodory czyli związki węgla C i wodoru H biorą się generalnie z rozkładu materii organicznej. Czyli były sobie kiedyś lasy, torfowiska czy dinozaury 🙂 które zostały przysypane kolejnymi warstwami ziemi. Po jakimś czasie były coraz głębiej i pod wpływem wzrostu temperatury i ciśnienia ulegały procesom chemicznym które prowadziły do stworzenia czy to węgla, ropy czy gazu. Potem węglowodory kumulowane są wewnątrz innych formacji skalnych. To tak w ekspresowym skrócie bo cały proces trwa kilkaset milionów lat 🙂

No i co z tą ropą?

To gdzie ta ropa siedzi? Dokopie się do wielkiego zbiornika i ona tryśnie?

Hehe nie do końca 🙂 Ropa i gaz są przetrzymywane wewnątrz skał i nie ma czegoś takiego jak podziemna jaskinia wypełniona ropą. Możliwe jest to dzięki właściwości skał zwanej porowatością (porosity). Czym jest porowatość? Jest to ogół objętości skały który nie jest wypełniony żadną materią tzn. jest pusty. Łatwo to sobie wyobrazić na przykładzie ziarenek piasku w piaskowcu które nie przylegają do siebie dokładnie tylko zostawiają jakąś pustą przestrzeń.

Porowatość na poziomie np. 10% znaczy, że 1/10 objętości skały jest po prostu pusta. Ta pustka skalna może być wypełniona medium czyli np. wodą, ropą czy gazem. Wody mineralne to często nic innego tylko woda uwięziona na dużych głębokościach w takich właśnie pustkach skalnych 🙂 Hehe, pustki których nie widać 🙂

Kolejnym zadaniem geofizyka jest zidentyfikowanie właściwości skał czyli np. porowatości bo tam właśnie może być uwięziona ropa. Zadanie jest arcytrudne bo nierzadko interesujące nas skały są np. 10 km pod powierzchnią Ziemi… Jak tego dokonać?

Podsumowanie.

Dzisiaj opisałem po krótce jak jest zbudowana Ziemia. Ten temat jest bardzo szeroki i tysiące geologów o różnych specjalnościach badają Naszą Planetę od wielu lat. Geofizycy są bardzo wyspecjalizowaną grupą wykorzystującą pola fizyczne Ziemi do badania jej właściwości. W kolejnej części wpisu napiszę czego dokładnie szukają geofizycy w swojej pracy.

  • A tak z ciekawości to zacząłeś już pracę w geofizyce czy jednak idziesz w IT 🙂 ?

    • Bartłoś Ce

      W geofizyce pracowałem jakiś po czym byłem Business Managerem w IT przy robieniu aplikacji więc poniekąd coś IT już liznąłem. Potem zacząłem kodzić bo uznałem, że to jest lepsze. Niedawno wyskoczył mi bardzo fajny projekt przy geofizyce to się go podjąłem na jakiś czas bo nie zacząłem jeszcze wtedy pracy jako Dev na etacie jednak widzę siebie bardziej w IT w przyszłości. Paradoksalnie więcej jest tu rzeczy do odkrycia 🙂